Inhoud

• Wat doet bevacizumab en waarbij gebruik ik het?
• Wat zijn mogelijke bijwerkingen?
• Mag ik bevacizumab gebruiken met andere medicijnen?
• Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?
• Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?
• Hoe gebruik ik dit medicijn?

bevacizumab

Bevacizumab is een monoklonaal antilichaam. Dit is een doelgerichte kankerremmende stof (’targeted therapy’). Het vermindert wildgroei van bloedvaten.

Artsen schrijven het voor bij kanker van de dikke darm, het rectum (het laatste deel van de endeldarm), de borsten, longen, nieren, baarmoederhals, eierstokken en eileiders en het buikvlies.

Soms ook als injectie in het oog bij de oogziekte maculadegeneratie. En verder om wildgroei van bloedvaatjes in het hoornvlies (‘neovascularisatie’) te voorkomen.

Wat doet bevacizumab en waarbij gebruik ik het?

Kanker

Kanker is een verzamelnaam voor meer dan honderd verschillende ziektes, waarbij lichaamscellen zich ongeremd delen. Het gevolg zijn tumoren (gezwellen) of afwijkingen in bloed en lymfebanen. Het is een ernstige ziekte die dodelijk kan zijn als het niet wordt behandeld.

Dankzij nieuw onderzoek is goede behandeling voor veel soorten kanker mogelijk. Bij snelle behandeling voorkomt u dat een kankergezwel doorgroeit in het omringende weefsel of dat het uitzaait. Bij uitzaaiingen ontstaat kanker op andere plaatsen in het lichaam.

Oorzaak
In elke cel zit DNA. DNA bevat de erfelijke eigenschappen van ons lichaam, zoals de bloedgroep en de kleur van de ogen. Door het DNA weten cellen wat ze moeten doen, bijvoorbeeld ook hoe snel ze moeten delen. Bij een celdeling ontstaan uit 1 cel 2 dochtercellen, met hetzelfde DNA als de moedercel. Als het stukje DNA dat de celdeling bestuurt beschadigd raakt, kan de cel zich sneller gaan delen. De dochtercellen van elke cel bevatten dezelfde schade in het DNA. Daardoor gaan ook deze cellen zich ongeremd delen, met kanker tot gevolg.

Hoe de schade in het DNA ontstaat, is vaak onbekend. Het lijkt soms te komen door chemische stoffen als teer in tabaksrook, of door asbest, alcohol, te veel of te vet voedsel, straling of door een erfelijke aanleg.

Klachten
Kanker is een verraderlijke ziekte. Elke kankersoort veroorzaakt weer andere klachten. In het beginstadium zijn er vaak helemaal geen verschijnselen. Pas als een kankergezwel tegen zenuwen aandrukt, is pijn te voelen. Sommige klachten komen bij vrijwel alle kankersoorten voor, zoals erge vermoeidheid, gebrek aan eetlust en erg veel afvallen (bijvoorbeeld meer dan 3 kilo per maand).

• Bij kanker van de darmen kan bloed bij de poep ook een aanwijzing zijn. Als de tumor in de buurt van de anus zit, kunt u soms merken dat er rood bloed vermengd is met de poep. Als de tumor hogerop in de darmen zit, verteert het bloed en ontstaat er een zwarte verkleuring van de poep. Bovendien kunt u ernstige buikklachten krijgen.
• Bij kanker van de eierstokken en eileiders kunt u soms vaginaal bloedverlies, buikpijn of een opgeblazen gevoel merken.
• Bij kanker van de baarmoederhals: vaginaal bloedverlies, pijn bij het vrijen.
• Bij borstkanker kunt u een knobbeltje voelen in de borst, kan de huid indeuken of juist rood en gezwollen zijn, en kan er vocht uit de tepel komen of kan de tepel naar binnen trekken. Neem bij deze verschijnselen contact op met uw arts.
• Bij longkanker kunt u hoesten, benauwdheid of bloed opgeven.
• Bij niercelkanker kunt u ook bloed in de urine opmerken en pijn en druk in de rug en zij.

Behandeling
Artsen schrijven bevacizumab altijd voor in combinatie met andere medicijnen tegen kanker.

Werking
Bevacizumab zorgt dat de tumor geen nieuwe bloedvaten kan maken. Hierdoor komt er minder bloed met voedingsstoffen in de tumor terecht. De tumor kan dan niet groeien.

Maculadegeneratie

Oorzaak
Slechtziendheid kan veel oorzaken hebben. Een daarvan is een aandoening die op oudere leeftijd meer voorkomt en natte maculadegeneratie wordt genoemd.

Bij natte maculadegeneratie is het netvlies van het oog aangetast. Het netvlies is het ‘projectiescherm’ waar het licht op valt. Het zorgt er zo voor dat u kunt zien. Bij maculadegeneratie is een plek van het netvlies aangetast, namelijk de gele vlek (macula). Dat is het deel van het netvlies waarmee u fijne details kunt zien, zoals bij lezen.

Er zijn verschillende oorzaken waardoor dit deel van het netvlies kan slijten. Als reactie hierop ontstaan ontstekingen en een wildgroei aan bloedvaatjes.

Klachten
Uw zicht neemt steeds verder af. U ziet steeds minder scherp en er blijft in het midden van uw beeld een vlek achter. Als maculadegeneratie niet wordt behandeld, zal uw zicht steeds slechter worden.

Behandeling
Meestal behandelen artsen natte maculadegeneratie met medicijnen die in het oog moeten worden ingespoten. Een van die medicijnen is bevacizumab.

Werking 
Bevacizumab zorgt ervoor dat er minder nieuwe bloedvaatjes worden aangemaakt en remt de ontsteking van het netvlies. Daardoor zal uw zicht meestal niet nog slechter worden. Vaak kunt u zelfs weer beter gaan zien.

Wat zijn mogelijke bijwerkingen?

Dit medicijn heeft een krachtige werking op kankercellen, maar ook op gezonde lichaamscellen. Hierdoor kunnen bijwerkingen ontstaan.

Door de lijst van bijwerkingen kan het lijken dat het medicijn erger is dan de ziekte. Maar de bijwerkingen komen lang niet bij iedereen in dezelfde mate voor. Bovendien gaan de bijwerkingen na de behandeling geleidelijk over.

De bijwerkingen bij injectie in een bloedvat zijn anders dan de bijwerkingen bij injectie in het oog.

Neem contact op met uw verpleegkundige of arts als u te veel last heeft van één van de ondergenoemde bijwerkingen. 

Bespreek ook met uw arts of verpleegkundige als u zich zorgen maakt over bijwerkingen. Ervaart u andere bijwerkingen dan die hieronder staan? Meld dat dan aan uw apotheek, arts of verpleegkundige.

De belangrijkste bijwerkingen bij infuus in een bloedvat zijn de volgende:

Regelmatig (bij meer dan 30 op de 100 mensen)

• Hoge bloeddruk

  Uw arts zal uw bloeddruk regelmatig controleren.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Meer kans op infecties en bloedingen, zoals blauwe plekken en bloedneuzen. Deze bijwerking ontstaat door een tekort aan witte bloedcellen en bloedplaatjes.

  Raadpleeg uw arts als u last krijgt van infecties zoals verkoudheid, keelontsteking, blaasontsteking, griep, steenpuisten en andere huidinfecties. Raadpleeg uw arts verder als u last krijgt van onverklaarbare koorts of keelpijn, blaren in de mond en keel, onverklaarbare bloedneuzen, onderhuidse bloedinkjes en blauwe plekken.

   

• Maagdarmklachten, zoals diarree, verstopping, misselijk zijn, overgeven, gebrek aan eetlust, gewichtsverlies en buikpijn. Zelden ernstige maagdarmklachten, zoals maagdarmbloedingen en verstopte darmen.

  Waarschuw meteen uw arts bij ernstige buikpijn, zwarte teerachtige ontlasting of bloeding uit uw anus (poepgat).

• Ontstoken slijmvliezen van neus, mond en ogen.  U merkt dit aan een vuurrode kleur van de slijmvliezen.

  U kunt last krijgen van:

  • Pijnlijke mond, tong of keel. U kunt ook last krijgen van een vreemde smaak. Eten en drinken kunnen hierdoor pijnlijk zijn. In veel gevallen helpt het om op ijsblokjes te zuigen, tijdens en direct na de chemotherapie. Tijdens de chemokuur kunnen ingrepen aan uw gebit of in uw mond de klachten verergeren. Daarom is het verstandig vóór u aan de chemokuur begint, uw tandarts uw gebit te laten controleren en eventueel behandelen. Verzorg uw gebit extra goed door een aantal maal per dag te poetsen met een zachte tandenborstel. Ook kunt u spoelen met een desinfecterende mondspoeling.
  • Irritatie van de ogen en tranende ogen. Om oogklachten te voorkomen, kunt u beter geen contactlenzen dragen. Gebruik een zonnebril bij scherp zonlicht.
  • Ontstekingen van keel, neusholte, luchtpijp of longen. U kunt last krijgen van een verstopte neus, benauwd zijn of zelden een bloedneus.

• Hoofdpijn en zeer zelden migraine

• Koorts en een zwak of moe gevoel

• Pijn, vooral in spieren. Zelden kunt u last krijgen van rugpijn en pijn in uw bekken.

• Bijwerkingen op het zenuwstelsel: moeilijker kunnen spreken en tintelingen of een doof gevoel in de armen of benen.

  Neem contact op met uw arts als u deze klachten heeft.

• Huidklachten zoals een droge huid, jeuk, rode schilferende huid, korsten en huidverkleuring.

  • Krijgt u last van een rode huid? Let op of u last krijgt van klachten van uw handen en voeten, zoals pijn en blaren. Dit kan betekenen dat u last heeft van het hand-voet-syndroom (zie zelden Hand-voet-syndroom). Waarschuw dan uw arts.
  • Vaak helpt het de huid goed en vaak in te vetten. Blijft u last houden of heeft u er veel last van? Neem dan contact op met uw arts of verpleegkundige.

• Bloedstolsels in de bloedbaan (trombose). 

  • Een longembolie merkt u aan snel en oppervlakkig ademhalen, benauwd zijn en pijn op de borst.
  • De klachten van een trombosebeen kunnen zijn pijnlijke zwelling van het been, kortademig zijn, of pijn tijdens het ademen.
  • Een beroerte herkent u aan een scheve mond, onduidelijk of verward praten, minder gevoel in uw arm of been, minder kracht in uw arm of been.

  Waarschuw in deze gevallen direct een arts, of ga meteen naar de Eerstehulpdienst. Heeft u al eerder trombose gehad? Dan is de kans op deze bijwerking groter. Overleg met uw arts of apotheker of u dit medicijn veilig kunt gebruiken.

• Bij vrouwen: niet-werkende eierstokken

  Hierdoor blijft uw menstruatie weg en kunt u last krijgen van opvliegers.

• Slechte genezing van wonden

  Heeft u wondjes of heeft u kort geleden een operatie gekregen? Bespreek dit dan eerst met uw arts voordat u dit medicijn gaat gebruiken. Vaak moet u enkele weken wachten na een operatie voordat u met dit medicijn begint.

• Smaakproblemen

• Tranende ogen

Zelden (bij 1 tot 10 op de 100 mensen)

• Reactie op het infuus. De meest voorkomende klachten zijn rillingen of koorts. Ook kunt u last krijgen van hoofdpijn, misselijk zijn, te hoge bloeddruk, pijn, stijf zijn, hoesten, duizelig en benauwd zijn, hartritmestoornissen en huiduitslag.

  De arts of verpleegkundige zal uw tijdens het infuus en daarna regelmatig controleren. Klachten komen het vaakst voor bij het eerste en tweede infuus. Soms krijgt u pas last na enkele dagen.  Bel dan uw arts of verpleegkundige . Artsen schrijven vaak andere medicijnen voor om deze klachten te verminderen.

• Overgevoeligheid voor dit medicijn. Dit kunt u merken aan galbulten, huiduitslag of jeuk.

  Een ernstige overgevoeligheid is te merken aan flauwvallen of een zwelling van het gezicht, lippen, mond, tong of keel. U kunt hierbij erg benauwd worden. Waarschuw direct een arts of ga naar de Eerste-hulpdienst. 
  Bent u overgevoelig voor dit medicijn? Dan mag u het niet meer gebruiken. Geef dit daarom aan de apotheker door. Het apotheekteam let er dan op dat u dit medicijn niet opnieuw krijgt.
   

• Het hand-voet-syndroom. Uw handen en voeten zijn dan pijnlijk, rood en gezwollen en kunnen tintelen of doof aanvoelen. De huid kan afschilferen en er kunnen zweren of blaren op de huid ontstaan. Dit kan doorgaan als u stopt met dit medicijn. Waarschuw uw arts als u deze klachten krijgt.
   

• Slaperig zijn, zwakke spieren en flauwvallen

• Bloedarmoede, u merkt dat onder andere aan extreem moe zijn en een bleke huid en slijmvliezen.

  Raadpleeg dan uw arts of verpleegkundige.

• Hartklachten, zoals pijn op de borst, benauwd zijn en hartkloppingen. In ernstige gevallen hartfalen.

  • Waarschuw uw arts als u deze klachten krijgt. Uw arts zal de werking van uw hart tijdens en na de behandeling regelmatig controleren.
  • U kunt hartfalen herkennen aan kortademig of benauwd zijn of last krijgen dikke enkels en voeten krijgen door het vasthouden van vocht. Waarschuw meteen uw arts.

• Vergroeiingen (fistels) in de buikholte en beschadiging van de galblaas

  Waarschuw de arts bij plotselinge ernstige pijn in de buikholte.

• Ophoesten van bloed

  Raadpleeg uw arts.

• Uitdroging

  Drink voldoende als u last heeft van diarree of overgeven. Zo voorkomt u uitdroging.

• Problemen met uw stem, zoals hees zijn.

• Abcessen, dit zijn holtes die met pus zijn gevuld en pijn doen.

  Deze holtes ontstaan door een infectie met bacteriën, omdat uw immuunsysteem minder goed werkt.

• Bloedvergiftiging (sepsis). Bij bloedvergiftiging bent u erg ziek door een infectie. 

  U kunt last hebben van hoge koorts, of juist een heel lage temperatuur, snel ademen, snelle hartslag, in de war zijn, suf zijn en minder kleur in uw gezicht. Dit is erg gevaarlijk. Waarschuw direct een arts.

• Te veel suiker (glucose) in het bloed

• Te veel kalium in uw bloed. U merkt dit meestal zelf niet. In ernstige gevallen last krijgen van lusteloos zijn en hartritmestoornissen.

  Raadpleeg dan uw arts.

Zeer zelden (bij minder dan 1 op de 100 mensen)

• Nierbeschadiging. Raadpleeg uw arts als u weinig moet plassen, donkere urine heeft, vocht vasthoudt of dorst heeft en een droge mond ondanks dat u wel drinkt.

• Ernstige hersenaandoening. Waarschuw meteen een arts bij suf zijn, in de war zijn, hoofdpijn, slechter zien en epileptische aanvallen.
   

• Ernstige vorm van hoge bloeddruk. Hierdoor kunt u last krijgen van uw longen of uw hersenen.

  • Waarschuw uw arts als u onderstaande klachten heeft.
  • Ernstig hoge bloeddruk in de longslagader merkt u aan bij kortademig zijn, pijn op de borst, flauwvallen en vocht in de benen.
  • Ernstig hoge bloeddruk in uw hersenen merkt u aan ernstige hoofdpijn, verward zijn, overgeven en epileptische aanvallen.

• Beschadiging van het kaakbot. U merkt dit aan pijn in de mond, tanden of kaak, zwelling of zweren in de mond, verdoofd of zwaar gevoel van de kaak, of het loszitten van een tand. Waarschuw dan uw arts.

• Ernstige huidinfectie. Waarschuw uw arts als u last krijgt van pijnlijke, rode en gezwollen plekken. Deze plekken kunnen verkleuren en er kunnen zweren of galbulten ontstaan.

Bij gebruik als injectie in het oog
De bijwerkingen bij gebruik in het oog zijn minder goed onderzocht dan die bij injectie in een bloedvat. 
Onderstaande bijwerkingen op het oog kunnen ernstig zijn. Raadpleeg daarom altijd uw arts als u last heeft van een van deze klachten.

Soms (bij 10 tot 30 op de 100 mensen)

• Ontstoken oog. U kunt last krijgen van rode ogen, jeuk, droge of tranende ogen. En het gevoel dat er vuiltjes in de ogen zitten.

  Waarschuw uw arts als u last krijgt van oogontsteking.

• Wazig zien of slecht zien

  Het is mogelijk dat dit ontstaat door cataract (een troebele lens) of infectie van het oog. Waarschuw daarom altijd uw arts als u in de weken na de injectie wazig of slecht gaat zien.

• Bewegende puntjes of vlekken voor de ogen of meer last van licht.

  Dit kan komen door een beschadigd of loslatend netvlies. Waarschuw meteen uw arts. De arts kan beoordelen of de klachten onschuldig zijn of worden veroorzaakt door loslating van het netvlies.

Heeft u last van een bijwerking? Meld dit dan bij het bijwerkingencentrum lareb. Hier worden alle meldingen over bijwerkingen van medicijnen in Nederland verzameld. Ik wil een bijwerking melden

Uitleg frequenties

Regelmatig : bij meer dan 30 op de 100 mensen
Soms : bij 10 tot 30 op de 100 mensen
Zelden : bij 1 tot 10 op de 100 mensen
Zeer zelden : bij minder dan 1 op de 100 mensen

Mag ik bevacizumab gebruiken met andere medicijnen?

Het niet bekend of dit medicijn belangrijke wisselwerkingen heeft met andere medicijnen. Vertel uw arts altijd als u oogdruppels of oogzalven gebruikt.

Kan ik met dit medicijn autorijden, alcohol drinken en alles eten of drinken?

autorijden?
Ja, dat kan. U mag autorijden. 

alcohol drinken?

• Bij kanker: alcohol irriteert de slijmvliezen van uw maag en darmen. Daardoor heeft u meer kans op bijwerkingen. Drink daarom liever geen alcohol tijdens de kuur en als u last heeft van uw maag en darmen.
• Bij gebruik in het oog: u mag drinken zoals u normaal doet.

alles eten?
U mag eten zoals u normaal doet.

Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben, wil worden of borstvoeding geef?

Zwangerschap
Gebruik dit medicijn NIET als u zwanger bent of wilt worden. Over het gebruik van dit medicijn tijdens de zwangerschap is nog te weinig bekend. Gebruik daarom tijdens de behandeling en tot en met 6 maanden na het laatste infuus anticonceptieve maatregelen, zoals de pil of een condoom. 

Gebruikt u de oogdruppels of krijgt u een injectie in het oog? Overleg dan met uw arts of apotheker.

Borstvoeding
Gebruik dit medicijn NIET als u borstvoeding geeft. Geef ook geen borstvoeding tot en met 6 maanden na het laatste infuus. Het is niet bekend of dit medicijn in de moedermelk terechtkomt. Als het in de moedermelk komt, kan het schadelijk zijn voor de baby.

Gebruikt u de oogdruppels of krijgt u een injectie in et oog? Overleg dan met uw arts of apotheker.

Hoe gebruik ik dit medicijn?

Hoe?

Infuus in een bloedvat

• U krijgt het infuus in het ziekenhuis. Dit duurt een half uur tot anderhalf uur.
• Na het infuus controleert uw arts of verpleegkundige of u goed op het infuus reageert.

Injectie in het oog

• U krijgt de injectie in het ziekenhuis van de arts.
• Eerst krijgt u verdovende oogdruppels. Daarna zal de arts de injectie via het oogwit in de oogbol spuiten. Via het vocht in het oog kan het medicijn het netvlies bereiken. ‘
• U krijgt ook oogdruppels samen met antibiotica. Dit voorkomt dat u een infectie in het oog krijgt.

Oogdruppels

• Was uw handen met water en zeep en droog ze goed af met een schone handdoek.
• Draagt u contactlenzen? Haal zowel harde als zachte lenzen uit uw oog voor u de oogdruppels gebruikt. Het hangt af van het soort conserveermiddel of u uw contactlenzen tussen de toedieningen door weer kunt indoen. Er zijn namelijk conserveermiddelen die zachte contactlenzen kunnen beschadigen. Kijk hiervoor in de bijsluiter van de verpakking of vraag uw apotheker om advies. Harde contactlenzen kunt u na toedienen van de druppels weer indoen.
• Neem plaats op een stoel of een bank.
• Schroef het dopje van flesje en leg het dopje op de zijkant.
• Neem het flesje in uw hand alsof u een pen vasthoudt.
• Trek voorzichtig met de vingertoppen van uw andere hand het onderste ooglid naar beneden, zodat er een ‘gootje’ ontstaat.
• Buig het hoofd achterover en kijk recht omhoog.
• Zet de hand met het flesje op de hand die het gootje maakt.
• Breng het flesje boven het omlaag getrokken ooglid (het gootje). Zorg ervoor dat het flesje uw oog, ooglid of wimpers niet raakt, anders bederven de oogdruppels sneller.
• Knijp in het flesje en laat 1 druppel in het gootje vallen.
• Buig uw hoofd terug en doe voorzichtig uw oog dicht.
• Om bijwerkingen in de rest van het lichaam te voorkomen, kunt u na het druppelen de traankanaaltjes 1 minuut dichtdrukken. Dit doet u door met duim en wijsvinger in de neus te knijpen ter hoogte van de binnenooghoek. U voorkomt zo dat de werkzame stof in het bloed komt.
• Doe uw oog weer open.
• Draai, na gebruik, de dop weer op het flesje.
• Was uw handen nogmaals met water en zeep.

Vindt u het lastig om de druppel goed in het oog te krijgen? Vraag dan in de apotheek om een oogdruppelhulp. Met dit houdertje kunt u gemakkelijker in het oog druppelen.

Kijk op de verpakking hoe u de oogdruppels moet bewaren en hoelang u ze kunt bewaren.

Wanneer?

Kanker
U krijgt dit infuus elke 2 tot 3 weken.

Injectie in het oog
U kunt de injectie elke 4 weken krijgen. Na iedere injectie bepaalt de arts of een nieuwe injectie nodig is.

Oogdruppels
U gebruikt de druppels 4 of 5 keer per dag.

Hoelang? 

U krijgt dit dit medicijn zolang het goed werkt tegen uw ziekte.